18

De Top 2000 Aller Tijdelijkheid

Fred Hermsen

Fred vreest de dag dat hij te oud zal zijn voor Radio 2. Maar is de versleetsing van concepten als de Top 2000 Aller Tijden eigenlijk wel zo erg? ‘De jongeren die ik ken, bedanken vriendelijk voor zestig jaar jeugdcultuur op hun nek en fladderen door alle genres en tijden heen. Geef ze eens ongelijk.’

Nog nooit zoveel mensen lieten hun muzikale voorkeur achter bij de Top 2000-redactie als afgelopen jaar. Ik vond de matheid van een aantal presenterende discjockeys daarbij wat schril afsteken; de opwinding van de eerste jaren was bij hen ver te zoeken. Zouden ze op de redactie moeite hebben gehad om het draairooster gevuld te krijgen? Dat zou me niet verwonderen bij jaargang zestien. Hou me te goede, ik koester de radio, maar wentel me allang niet meer genoeglijk in de oudejaarswarmte die deze creatieve radioformule wil afstralen.

Onverzettelijkheid
Het is de makers van de Top 2000 aardig gelukt om het merk uit te bouwen tot een collectieve traditie. Half Nederland denkt: ‘De kerst voorbij, dan hoort de radio 24/7 op Radio 2 afgestemd te staan. Jan Smit nemen we op de koop toe.’ Maar een traditie in stand houden is lastig. Dat bewijst V&D, ooit een vaste waarde in ons winkelend bestaan die binnenkort gure leegtes achterlaat in de Nederlandse binnensteden. Als een ogenschijnlijk solide en onaantastbare winkelketen het al niet lukt, zou een abstracte radioformule het dan wel lukken de erosie der jaren te weerstaan? Draagt deze formule de onverzettelijkheid in zich van Koningsdag, Wimbledon, Sinterklaas? Ik twijfel.

Te oud
Lange tijd heb ik gedacht dat enkel de muzíek in de lijst van tijdelijke aard is. Jongeren hebben bijvoorbeeld steeds minder met – ik noem maar een naam – de Rolling Stones. Hoe harder oudere muziekliefhebbers roepen dat het voor altijd de grootste rockband ter wereld is, des te onverschilliger halen jongeren hun schouders op. Ze stemmen onverstoorbaar hun eigen muziek de lijst in, ten koste van oude klassiekers. Vrijwel alle noteringen van de Stones zijn gezakt en drie voormalige vielen zelfs helemaal buiten de boot in de editie van 2015.
Met het verjaren van de huidige generatie jongeren zal ook de bij hen horende muziek weer verstillen, en zal de Top 2000 gaandeweg uitgroeien tot een monument van vergankelijkheid. Niet van nostalgie en onvergankelijkheid, wat het zo graag wil zijn. Ik hoop dat Hilversum rekening houdt met de vergrijzende luisteraar, en ooit de knop zal omzetten. Mocht het succes de radiomakers desondanks zoet blijven smaken, dan bent u gewaarschuwd: er komt een dag dat de lijst nog maar nauwelijks aan uw jeugd zal refereren. Het is de dag die ik vrees. Te oud voor Radio 2.

Niet mythisch
En dan nog iets: de jongeren die ik ken, zijn niet zo bezig met de vraag of nummers het predicaat ‘legendarisch’ verdienen. De meesten fladderen rond in een luchtig muzikaal universum. En geef ze eens ongelijk: de bagage van zestig jaar jeugdcultuur met je meetorsen, met in je nek hijgende ouderen die je inpeperen dat alles wat nu gecomponeerd wordt, in feite al eerder gedaan is. Daar bedanken de tieners natuurlijk heel vriendelijk voor. Ze leven liever in het heden en werken hard aan hun eigen unieke herinneringen. En daar kiezen ze eigen soundtracks bij, bestaande uit oude en nieuwe muziek, vaak meerdere stijlen door elkaar, zonder zich om reputaties te bekommeren. (Kenmerkend: het begrip guilty pleasures is hen vreemd, net als het ironische camp; dat zijn schaamlapjes van vijftigplussers.) Overleeft de Top 2000 dat weinig mythische perspectief op popmuziek? Of zullen jongeren van nu over een tijdje alsnog vinden dat ook de muziek uit hun tijd schreeuwt om eeuwigdurende erkenning?

Excuusuien
Zelf zou ik de Top 2000 het liefst over een paar jaar liefdevol willen uitzwaaien. De oude dinosaurussen zijn me net zo dierbaar als obscure jonge bandjes. Iedere dag stel ik mijn persoonlijke klassiekers in rangorde op. Daar heb ik geen lijst voor nodig. Met enige regelmaat roep ik euforisch uit – tot ergernis van collega’s, vrienden en familie binnen gehoorsafstand – dat een muzikant of groep de beste muziek ooit heeft gemaakt. Het is misschien maar beter als ik zo’n aanval in mijn eentje doorsta, in de keuken, snikkend boven de gehakte excuusuien met een troostwijntje binnen handbereik. In het bitterzoete besef dat mensen, hun muziek en radioprogramma’s nu eenmaal niet het eeuwige leven hebben. En dat dat goed is.

opinie
Contactformulier

Meer weten of verder praten met Fred?

Maters & Hermsen
Herengracht 48
2312 LE  Leiden
Telefoon 071-513 34 30
E-mail info@matershermsen.nl