4

De organisatie-held is dat tegelijkertijd ook niet

Fred Hermsen

Kantoortijgers neerzetten als meelijwekkende schapen, zoals Youp van ’t Hek in zijn voorstellingen en columns graag doet, is begrijpelijk maar ook gemakkelijk. Dat vindt Fred Hermsen, die graag wat dieper in de ziel van de alledaagse medewerker kijkt. ‘Organisaties zoeken een paradoxale held.’

Als Youp van ’t Hek zijn afkeer van het kantoorleven bevestigd wil zien, kijkt hij naar dit filmpje.


Het is een tenenkrommende vertoning, vindt Youp. Ik snap dat wel. Ik heb met enige regelmaat verslag van zulke bijeenkomsten moeten doen voor personeelsbladen. Waar mogelijk met een knipoog. Want echt serieus kun je zo’n quizmaster met een gevaarlijk gistende combinatie van ADHD en een overvol NLP-curriculum toch niet nemen. Dus ging ik altijd op zoek naar dat kleine beetje informatie dat er wel toe doet, een opflakkerende discussie in de achterste rijen, een sfeerbeeld dat lezers aan het denken zet.

Wat weet Youp nou van een échte baan?
Maar die deelnemers zelf, die na een twijfelend opgestoken vrijwilligersarmpje een gammele imitatie van de Jostiband hebben weggegeven? Hoe zitten zij erin? Zijn het echt zulke meelijwekkende schapen als Youp suggereert? Is hun leven werkelijk zo triest? Ik denk dat dat wel eens kan meevallen. Net zoals de gemiddelde medewerker niet beseft wat het is om avond aan avond op een toneel te staan, weet Youp niet wat het is om na een zeer verdedigbare keuze voor een gewone, alledaagse, échte baan jezelf ’s morgens op kantoor te melden voor je wachtwoord en gebruikersnaam. Of om af en toe mee te galmen op zo’n bijeenkomst.

Best grappig, zo’n dag en daarna wat harde grappen aan de bar
Na afloop staan de private bankers aan de bar de presentator belachelijk te maken, vermoedelijk met een slechte grap: ‘Die laatste cd ga ik niet kopen.’ De presentator zelf zal waarschijnlijk snel het hazenpad kiezen, wetende dat de aandacht van zijn publiek met het applaus is weggestorven. De man die de claves bespeelde in het orkest zal na thuiskomst zijn bijna slapende kind toedekken en fluisteren: ‘Tijn, papa heeft vandaag muziekles gehad, net als jij, lekker op van die houtjes rammen. Jij hebt toch maar mazzel dat je dat iedere week mag doen.’ Best een grappige dag gehad, denkt hij. Dat klopt, want in de pauzes heeft hij een beetje kunnen bijpraten met wat collega’s die hij uit het oog verloren was.

De gewone medewerker wil helemaal geen held zijn
Hij weet dan nog niet dat hij later op YouTube met pek en veren overgoten zal worden. Is de ‘clavenist’ dan juist een held? Welnee, hij is een medewerker met de ambitie om volgend jaar plaatsvervangend teamleider te worden. Hij doet zijn best, meer niet. Hij wil helemaal geen held zijn, en als hij Youp op het toneel het heldendom hoort bejubelen (‘Leef alsof het je laatste dag is!’), denkt hij: ‘Vermoeiend gedoe.’

Organisaties zoeken een paradoxale held
Communicatieafdelingen zijn vaak op zoek naar ambassadeurs, voorbeeldfiguren, helden.  Bedoelen ze de rucksichtslose held van Youp, die leeft alsof het zijn laatste dag is? Niet erg waarschijnlijk, want die is veel te onvoorspelbaar en radicaal. Zoeken ze een held die in iedereen zit? De held die organisaties zoeken, is een paradoxale held. Aan de ene kant iemand die het verschil durft te maken. Aan de andere kant ook weer niet, want je wilt geen onbeheersbare krachten. Tijdens de volgende motivatie-dag krijgen aarzelende vrijwilligers van de Rabobank dus toch maar weer een instrument in handen gedrukt. Het thema laat zich raden.  ‘We zijn allemaal helden!’ zingen ze in koor. Dit keer mag niemand het filmen.

opinie
Contactformulier

Meer weten of verder praten met Fred?

Maters & Hermsen
Herengracht 48
2312 LE  Leiden
Telefoon 071-513 34 30
E-mail info@matershermsen.nl