Tip voor eindredacteuren: die kop moet eraf!

vrijdag, 09 juli 2010

Omschrijving tip: Haal direct als een nieuwe tekst binnenkomt zonder ze te lezen alle koppen en tussenkoppen, intro’s en streamers weg. Hak de tekst in losse alinea’s met een witregel ertussen. Sla de tekst onder een andere naam op. Lees de tekst. Herstructureer de tekst als nodig: het belangrijkste naar voren, sterke overgangszinnen. Schrijf nieuwe aandachtstrekkers, beginnend bij de tussenkopjes. Zelfs een goed verhaal breek je af om het nóg beter op te bouwen.

Waarom: Voel je niet schuldig. De eindredacteur is de baas over de aandachtstrekkers. Zelfs goede schrijvers zijn meestal hele slechte verleiders. Ze weten vaak niet wat er – vanuit het oogpunt van de lezers – bijzonder is aan hun tekst. En zelfs áls ze een goede kop schrijven, is er vaak geen rekening gehouden met de bijbehorende foto. Bovendien: jij kent als eindredacteurs de lezers het best en dus ook wat ze aantrekt in dit verhaal. Ook ken je de andere artikelen in het blad en de actualiteit binnen het bedrijf waar je voor werkt. Veel bedrijfsjournalistieke eindredacteurs redeneren te veel vanuit de bestaande tekst en zijn bang om reeds goedgekeurde teksten te verbeteren. Bedenk dat niemand behalve jij, de geïnterviewde en de schrijver die tekst kent en niemand wat heeft aan een tekst die niet gelezen wordt.

Theorie: Kop en intro zijn een beslismoment voor de lezer, blijkt uit onderzoek. Daar wordt bepaald: doorlezen of doorbladeren. Daarom zijn kop en intro te belangrijk om aan een willekeurige redacteur over te laten. Goede bladen hebben een eigen stijl in koppen en intro’s. Verspil geen tijd aan de pogingen van je schrijver, maar neem de regie meteen in eigen hand. De eindredacteur is de ober die het eten presenteert. Een goede ober schrijft zijn eigen menu.

Leuk: Vergelijk het resultaat met de oorspronkelijke tekst. Misschien heb je te maken met een goede koppenmaker. Dat weet je dan nu.

Nota bene: Dit kan allemaal zonder de tekst opnieuw aan de geïnterviewden voor te leggen. Als je enigszins betrouwbare journalisten hebt kloppen de feiten en zijn de citaten goed en daar verander je niets aan. Je mag na een paar keer wel ‘redigeerbare kwaliteit’ verwachten. Stuur natuurlijk wel een definitieve versie als je erg te keer bent gegaan.

Winst: Betere teksten, blije eindredacteur, blije lezer.

Mogelijk verlies: Gefrustreerde schrijver. Boodschap: ego opzij. Lukt dat niet: overweeg dan of je wel door moet met deze schrijver.

Meer weten: Bovenstaande tip komt uitgebreid aan de orde in de redactieblokken van Cursus Eindredactie en desgevraagd ook in onze redactietrainingen. Pjotr van Lenteren is Coördinator Opleiding & Ontwikkeling bij Maters & Hermsen. Hij geeft maandelijks snelle tips voor betere journalistieke publicaties.